Valmynd Leit

Fjarb˙ar og fasteignamarka­ur ß landsbygg­unum

┌t er komin skřrslan Fjarb˙ar og fasteignamarka­ur ß landsbygg­unum eftir VÝfil Karlsson dˇsent vi­ Hßskˇlann ß Akureyri, hagfrŠ­ing og forst÷­umann atvinnurß­gjafar hjß Samt÷kum sveitarfÚlaga ß Vesturlandi. RHA a­sto­a­i vi­ gagna÷flun Ý rannsˇkninni og framkvŠmdi vi­t÷l Ý v÷ldum bŠjarfÚl÷gum.

Hugtaki­ "fjarb˙aspenna" var Ý brennidepli ■essarar skřrslu, sem er fj÷ldi annarra heimila deilt me­ heildarfj÷lda Ýb˙­a. Ínnur heimili eru skilgreind sem Ýb˙­ir Ý tilteknu sveitarfÚlagi sem eru Ý eigu "fjarb˙a" og bjˇ­ast ekki ß almennum marka­i til leigu e­a s÷lu. ═ skřrslunni kallast fˇlk fjarb˙ar tiltekins sveitarfÚlags ef ■a­ ß Ýb˙­ Ý sveitarfÚlaginu en l÷gheimili Ý ÷­ru sveitarfÚlagi.

Megin ni­ursta­an er s˙ a­ fjarb˙aspennan er mj÷g breytileg me­al Ýslenskra sveitarfÚlaga, e­a ß bilinu 3,9-40,2%. Ůa­ ■ř­ir a­ 3,9-40,2% Ýb˙­a Ý sveitarfÚl÷gum landsbygg­anna eru ekki til rß­st÷funar fˇlki sem vill setjast ■ar a­ vegna vinnu e­a annars til varanlegrar b˙setu.

Kanna­ var Ý hva­a sveitarfÚl÷gum fjarb˙aspenna setti vinnumarka­num skor­ur og samkvŠmt řmsum vÝsbendingum vir­ist h˙n almennt gera ■a­ ß landsbygg­unum. Mest Ý Skagabygg­, Kjˇsarhreppi, H˙navatnshreppi, Fljˇtsdalshreppi, Helgafellssveit, Skaftßrhreppi, Hrunamannahreppi, Rangßr■ingi eystra, Borgarfjar­arhreppi og Eyja- og Miklaholtshreppi. ١ fjarb˙aspenna vir­ist setja ÷llum sveitarfÚl÷gum skor­ur ■arf hreinn samfÚlagslegur ßbati ■eirra allra ekki a­ vera neikvŠ­ur ■ar sem fjarb˙um fylgja margir kostir og samfÚlagslegur ßbati eins og raki­ er Ý skřrslunni. Vi­t÷l vi­ forsvarsmenn sex sveitarfÚlaga, ■ar sem fjarb˙aspenna er einna mest, benda hins vegar ekki til a­ skor­urnar sÚu Ý■yngjandi heimam÷nnum. Flestir vi­mŠlenda h÷f­u ekkert vi­ ■essa ■rˇun a­ athuga nema sÝ­ur sÚ.

A­rar helstu ni­urst÷­ur voru:

  • Almennt eru hlutfallslega fleiri Ýb˙­ir Ý eigu fjarb˙a Ý fßmennari sveitarfÚl÷gum og ■eim sem eru nŠr ReykjavÝk. A­ einhverju leyti mß ■vÝ segja a­ fˇlk sem er Ý leit a­ frÝstundah˙si e­a ÷­ru heimili horfi frekar til smŠrri samfÚlaga (■Úttbřla) en stŠrri sem sÚu ekki of fjarri ReykjavÝk.
  • Flestar Ýb˙­ir Ý eigu fjarb˙a eru 80-100 fermetrar af stŠr­.
  • ┴stand eignanna var gott en 60-70% ■eirra voru af eigendum taldar vera äÝ gˇ­u lagi og ■arfnast eing÷ngu e­lilegs vi­halds frß ßri til ßrsô.
  • 45% Ýb˙­a fjarb˙a Ý ■Úttbřli voru til s÷lu en 15% Ý dreifbřli.
  • 40% ■eirra sem ßttu Ýb˙­ Ý ■Úttbřli, og s÷g­ust ekki vilja selja, voru til Ý a­ sko­a s÷lu ef nˇgu hßtt ver­ fengist. Ůetta hlutfall var 21% me­al ■eirra sem ßttu Ýb˙­ Ý dreifbřli. Samanbur­ur ß ferlunum gaf til kynna a­ eigendur, sem ekki voru me­ Ýb˙­ina sÝna Ý s÷lu, vildu fß ß bilinu 29-68% hŠrra ver­ en ■eir sem voru ■egar me­ eignirnar ß s÷lu.
  • 39% fjarb˙a leig­i Ýb˙­ sÝna ß almennum marka­i ef h˙n var Ý ■Úttbřli en eing÷ngu 12% ef h˙n var Ý dreifbřli. Ůeir sem ekki leig­u Ýb˙­ sÝna ß almennum marka­i voru spur­ir hvort ■eir vŠru til Ý ■a­ ef ■eir fengju nˇgu hßtt ver­ og voru 18% ß ■eirri sko­un: 20% Ý ■Úttbřli og 16% Ý strjßlbřli. A­ jafna­i var s˙ leiga r˙mlega 20% hŠrri en fÚkkst ß marka­num.
  • 8% ■eirra sem h÷f­u teki­ algerlega fyrir a­ selja e­a leigja ß almennum marka­i voru til Ý a­ leigja Ýb˙­ina ß almennum marka­i ef ßbyggilegur leigumi­lari sŠi um allt umstangi­ Ý kringum leiguna fyrir sanngjarna ■ˇknun; 11% Ý ■Úttbřli og 5% Ý dreifbřli.
  • 5,5% Ýb˙­a fjarb˙a eru leig­ar til fer­amanna og 7,5% Ý dreifbřli. Nřting ■eirra Ýb˙­a var a­ jafna­i 21% og me­alleiga 18.600 kr. ß dag.
  • ═b˙­ir fjarb˙a eru nřttar af eigendum sÝnum a­ jafna­i 37 daga ß ßri: 35 Ý ■Úttbřli en 41 Ý dreifbřli. Ůß hefur veri­ teki­ tillit til ■eirra sem nřta hana ekkert vegna ˙tleigu. Fj÷ldi gesta er a­ jafna­i 3,31 ■essa daga: 3,03 Ý ■Úttbřli en 3,65 Ý dreifbřli. ┴ grundvelli ■essa mß ßŠtla a­ ╝ ˇskrß­ur Ýb˙i fylgi ÷­ru heimili allt ßri­. Ůa­ er vÝsbending fyrir dulinni b˙setu.
  • Eldra fˇlk dvelur a­ jafna­i lengur ß ÷­ru heimili sÝnu en ■a­ yngra. Konur eru lÝklegri en karlar til a­ nřta ■a­. Ůß eykur ■rß­laust net nřtingu annarra heimila.
  • Ef vinsŠldir tiltekinna bŠja/sveitarfÚlaga/landsvŠ­a sem frÝstundabygg­a hŠkka fasteignaver­ er lÝklegra a­ barnafj÷lskyldur flytji brott fremur en a­rir Ýb˙ar eftir a­ vissu hßmarki fasteignaver­s er nß­. Barnafj÷lskyldum fj÷lgar hins vegar ■ar sem ver­i­ er lŠgra en vi­komandi hßmark.
  • Ni­urst÷­urnar byggja ß t÷lum Ůjˇ­skrßr yfir l÷gheimili eigenda og sta­setningu eigna ßsamt sko­anak÷nnun sem ger­ var me­al einstaklinga sem eiga eignir Ý sveitarfÚlagi utan h÷fu­borgarsvŠ­isins en b˙a Ý ÷­ru. Ůß voru vi­t÷l tekin vi­ sex forsvarsmenn sveitarfÚlaga til a­ varpa ljˇsi ß vi­horf heimamanna til eignarhalds fjarb˙a ß Ýb˙­um Ý ■eirra sveitarfÚlagi.

áSkřrsluna mß nßlgast hÚr



RHA Rannsˇknami­st÷­ Hßskˇlans ß Akureyri

Borgir v/Nor­urslˇ­
á á á á Kt.á410692-2529 á á á á á á
600 Akureyri, Iceland á á á á á áá rha@unak.isá á á á á á á
FacebookáRHA ß facebook
SÝmi: +354 460 8900
ááááá Fax: +354 460 8918

Skrß­u ■ig ß pˇstlistann